Anayasa Mahkemesi

1961 Anayasası ile kurulan Anayasa Mahkemesinin temel görevi, soyut ve somut norm denetimi yoluyla yasama faaliyetlerinin Anayasaya uygunluğunun kontrolünü gerçekleştirmektir.

Yapısı ve Oluşumu

Önceden on biri asıl ve dördü yedek olmak üzere on beş üyesi bulunmaktaydı. 12 Eylül 2010 tarihinde halkoylamasıyla kabul edilen yeni anayasaya göre, Anayasa Mahkemesi 17 üyeden oluşacak ve iki bölüm ve Genel Kurul halinde çalışacaktır. Anayasa Mahkemesinin temel görevi değişmeyerek, soyut ve somut norm denetimi yoluyla yasama faaliyetlerinin Anayasaya uygunluğunun kontrolünü gerçekleştirmek olarak kalmıştır. Bu çerçevede kanunların, kanun hükmünde kararnamelerin ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün Anayasaya şekil ve esas bakımlarından uygunluğunu denetlemeye devam edecektir. Referandumla gelen değişiklikler çerçevesinde,  AİHM’e başvuruda bulunulmadan önce Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru imkânı yeni bir iç hukuk yolu olarak ihdas edilmiştir. Yeni çalışma usulleri ve bölümlerin yargılama usulleri ile bireysel başvuru imkânı ayrı kanunlarla düzenlenecek olup bunların yakın bir zamanda Meclis’e sevkedilmesi beklenmektedir.

Bu temel görevine ek olarak Anayasa Mahkemesi, Yücen Divan sıfatı ile Anayasada sayılan kişileri yargılan, siyasi partilerin kapatılması davalarını karar bağlar, siyasi partilerin mali denetimini gerçekleştirir ve bir milletvekilinin yasama dokunulmazlığının kaldırılması veya milletvekilliğinin düşmesi yönündeki TBMM kararlarının iptali istemlerini karara bağlar.

Bu görevlerin yerine getirilmesinde Anayasa Mahkemesine yardımcı olmak üzere raportörler atanmaktadır.

Görevleri

Anayasa mahkemesi kanunların, kanun hükmünde kararnamelerin ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün Anayasaya şekil ve esas bakımlarından uygunluğunu denetler. Bundan başka; Anayasa Mahkemesinin diğer görevleri şöyle özetlenebilir:

• Cumhurbaşkanını, Bakanlar Kurulu üyelerini, Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay, Askerî Yargıtay, Askerî Yüksek İdare Mahkemesi başkan ve üyelerini, Cumhuriyet Başsavcılarını, Cumhuriyet Başsavcıvekilini, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu ve Sayıştay başkan ve üyelerini görevleri ile ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan sıfatıyla yargılamak,
• Siyasi partilerin kapatılması davalarını karara bağlamak,
• Siyasi partilerin mali denetimini gerçekleştirmek,
• Bir milletvekilinin yasama dokunulmazlığının kaldırılması veya milletvekilliğinin düşmesi yönündeki TBMM kararlarının iptali istemlerini karara bağlamak.
  

Proje Kapsamında Anayasa Mahkemesi İçin Düzenlenen Faaliyetler

	9. Çalışma Ziyareti Brüksel ve Lahey'deki Avrupa Birliği Kurumlarını tanımaya yönelik ikinci çalışma ziyareti Anayasa Mahkemesi hâkimlerinin katılımıyla 23-26 Mayıs 2011 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Devamı...
	3. Konferans Proje kapsamında düzenlenen “AİHS bağlamında tüketilmesi gereken etkili bir iç hukuk yolu olarak Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru”konulu konferans, 31 Mart – 1 Nisan 2011 tarihlerinde Anayasa Mahkemesi’nin ev sahipliğinde düzenlenmiştir. Devamı...
	3. Çalışma Ziyareti Projenin üçüncü çalışma ziyareti Anayasa Mahkemesi için 12-16 Eylül 2010 tarihleri arasında düzenlenmiştir. Anayasa Mahkemesinden iki üye ve 9 raportörün katıldığı çalışma ziyaretinde Lüksemburg’da Avrupa Birliği Adalet Divanı (ABAD), Strazburg’da ise AİHM ve AK’nin çeşitli birimlerinden uzmanlarla toplantılar düzenlenmiş ve duruşmalar izlenmiştir. Devamı...
	1. Çalışma Ziyareti Projenin ilk çalışma ziyareti Anayasa Mahkemesi için 16-21 Mayıs 2010 tarihleri arasında düzenlenmiştir. Dört mahkeme üyesi ve 12 raportör Lüksemburg’da Avrupa Birliği Adalet Divanı(ABAD), Strazburg’da ise AİHM ve AK’nin çeşitli birimlerini ziyaret etmiştir. Devamı...